تبلیغات
nazarihesab - اوراق قرضه و اوراق مشاركت"
نویسنده :شعیب نظری
تاریخ:جمعه 20 آبان 1390-09:10 ق.ظ
اوراق قرضه و اوراق مشاركت"

به نام یگانه مهربان
                                                                                                              
"اوراق قرضه  و  اوراق مشاركت"                         
                                                                                                                        
شعیب نطری

علت پیدایش اوراق قرضه و مشاركت
اغلب شركتهای بزرگ نمیتوانند استقراض های میلیاردی خود را فقط از طریق یك وام دهنده تامین كنند. زیرا هیچ اعتبار دهنده ای تمایل ندارد كه چنین ریسك بزرگی را متقبل شود و در واقع حاضر نیستند كه چنین مبلغ بالایی را فقط در یك   شركت سرمایه گذاری نمایند .به همین دلیل بانكها و اعتبار دهنگان مبلغ وام را كوچك میكنند و تعداد وام گیرندگان را افزایش میدهند و بدین  ترتیب ریسك خود را متنوع كرده و كاهش می دهند.
(ضرب المثل همه تخم مرغ ها را دریك سبد نگذارید)
یكی از ابزارهای مالی كه در اكثر كشورهای جهان برای تامین كسر بودجه و اجرای فعالیتهای و برنامه های عمرانی استفاده میشود استقراض عمومی از طریق اوراق قرضه دولتی است.


  تاریخچه اوراق قرضه و مشاركت در ایران
قبل از انقلاب اسلامی به علت وفور اعتبارات بانكی ارزان به پشتوانه درآمدهای نفتی و همچنین فقدان بازار سرمایه معنادار جزدرموارد معدود از انواع اوراق قرضه استفاده ای نشد.
تنها دولت اقدام به انتشار چند مورد اوراق قرضه نمود مثلا:اوراق قرضه منتشر شده دكتر محمد مصدق-اوراق قرضه اصلاحات ارضی منتشر شده توسط بانك كشاورزی-اوراق قرضه عمران اراضی عباس آباد منتشره توسط شهرداری
بعد از انقلاب اسلامی: اوراق قرضه ربوی شناسایی شد( چون اوراق قرضه برگه ای است كه به موجب آن سرمایه گذار وجه خود را قرض میدهد و سرمایه پذیر اختیار دارد با وجه آن هر كاری را انجام دهد و سرمایه پذیر متناسب با قیمت اسمی و نرخ بهره معین  ، بهره دریافت خواهد گرفت).
مطالعات گسترده ای توسط بانك مركزی جمهوری اسلامی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی و بورس اوراق بهادار و وزارت مسكن  انجام شدكه در نتیجه اوراق مشاركت را جایگزین اوراق قرضه دولتی كردند. همچنین بعد از انقلاب بانك مركزی - وزارت نیرو و برخی شركتها مثل ایران خوردرو پلی اكریل و پتروشیمی خارك بطور محدود اقدام به انتشار اوراق مشاركت نموده اند
نخستین سابقه مكتوب: سالهای جنگ جهانی دوم و در خلال سال 1322 که فردی به نام دكتر میلسپو كه كه قبلا برای اصلاح امور مالیه به استخدام  دولت ایران درآمده بود اقدام به انتشار اوراق نمود.
سال 1330: دوران ملی كردن صنعت نفت و نخست وزیری دكتر  مصدق كه این اوراق بنام قرضه اصلی صادر شد.كه مبلغ كل آن معادل 2میلیارد ریال بود كه قرار بود در 4نوبت هر دفعه 500 میلیون ریال منتشر شوداما فقط بار اول آن منتشر شد و با سقوط دولت دكتر مصدق در كودتای 28مرداد سال 1332 ادامه انتشار آن متوقف شد.
تاسالهای آغازین دهه 40:كسربوجه دولت از طریق استقراض خارجی و استقراض ازسیستم بانكی(بانك ملی) تامین شدو از اوراق قرضه استفاده نشد.
درسال 1346:به موجب قانون بودجه ، دولت اجازه پیدا كرد كه اوراق قرض ای به نام اوراق قرضه دولتی یا دفاعی منتشركند.كه بطور بانام و  بی نام با عاملیت بانك مركزی و با سررسید 1 تا10 ساله منتشر شد و معاف از مالیات بوده و بازپرداخت اصل و فرع آن را دولت تعهد كرده بود.
افتتاح بورس اوراق بهاداردر بهمن سال 1346:كه بازار ثانویه ای برای معاملات سهام و اوراق قرضه دولتی پدید آمد.
درجریان انقلاب اسلامی درسال57: بهای اوراق به شدت كاهش پیداكرد و بعد از پیروزی انقلاب، معاملات اوراق قرضه دولتی راكد ماند.
تصویب بانكداری بدون ربا در سال1362: پرونده استقراض عمومی از طریق صدور اوراق قرضه دولتی بطور كامل بسته شد.
برنامه اول توسعه(73-1369) همچنان برای تامین كسری بودجه از استقراض از سیستم بانكی و بانك مركزی استفاده شد.
برنامه دوم توسعه(78-74) درپی مطالعات گسترده سازمان برنامه و بودجه و بورس اوراق بهادار و بانك مركزی و وزارت مسكن مسئله استقراض از طریق صدور اوراق بهادار مطرح شد.
برنامه سوم توسعه(84-79)
انتشار اوراق مشاركت توسط بانك مركزی و تصویب شورای پول و اعتبار
انتشار 5 هزار میلیارد ریال اوراق مشاركت توسط دولت
تفاوت های بین اوراق قرضه و اوراق مشاركت
اوراق مشاركت با اوراق قرضه شبیه است ولی  تفاوتهای زیررا باهم دارند.
1-اوراق مشاركت برای طرح یا طرح های مشخص استفاده میشود در حالیكه در مورد اوراق قرضه چنین الزامی وجود ندارد.
2-به اوراق مشاركت سودی بعنوان علی الحساب به نرخ معین تعلق میگیردو سود قطعی آن هم در پایان  طرح و یا در سررسید از محل سود قطعی طرح تعیین و ما به التفاوت پرداخت میشود در صورتیكه در اوراق قرضه اعطای چنین سودی معمول نیست.
3-ناشرانی كه اوراق مشاركت منتشر میكنند باید در مقاطع مشخصی از زمان، وضعیت مالی و عملكرد اجزای طرح موضوع اوراق مشاركت را گزارش كنند.
4- در اوراق مشاركت باز پرداخت اصل و پرداخت سود علی الحساب بر حسب مورد توسط دولت(در طرح های عمرانی) یا توسط بانك عامل (در مورد سایر انواع اوراق مشاركت) تضمین می شود و به این ترتیب خطر نكول(عدم انجام تهعدات توسط منتشركننده اوراق) درمورد هیچ یك از انواع آن وجود ندارد.
 
مشخصات یك برگه قرضه

مبلغ اصل(مبلغ اسمی): یعنی اصل مبلغی كه بر روی برگه قرضه درج میشود و نماینده میزان بدهی شركت صادر كننده اوراق میباشد. البته باید توجه داشت قرضه لزوما به این مبلغ مبادله نمیشود.
نرخ بهره اوراق(سود تضمین شده اوراق): نرخی است كه شركت صادر كننده اوراق قرضه موظف است بر اساس آن و برمبنای اصل ورقه قرضه به دارنده آن پرداخت میكند. به این نرخ (بهره اسمی-بهره قراردای- یا بهره اعلام شده گویند)
تاریخ پرداخت بهره(سود تضمین شده): ناریخی است كه روی ورقه قرضه جهت پرداخت بهره معین شده است كه ممكن 3 ماهه6 ماهه یا یكساله باشد.
سررسید اوراق :تاریخی است كه صادر كننده اوراق مكلف است مبلغ اسمی این اوراق را به دارنده آن پرداخت نماید
نمونه ای از یک برگه قرضه




















دسته بندی اوراق قرضه
ازلحاظ نوع واحدصادر كننده: بخش خصوصی و بخش عمومی
از لحاظ سررسید:
بلندمدت: تمامی اوراق منتشر شده دریك زمان مشخص سررسید میشوند
سریال: درطول یك دوره زمانی(درقالب اقساط ) سررسید میشود.
قابل بازخرید: واحد صادر كننده میتواند آن را قبل ازسررسید به مبلغ از پیش تعیین شده بازخرید نماید.
قابل تبدیل :دراین صورت سرمایه گذار اجازه دارد اوراق قرضه خود را به سایر اوراق بهادار واحد صادركننده(مثلا به سهام عادی ) تبدیل كند.
ازلحاظ وثیقه:
وثیقه دار (رهنی-تضمین شده): به دارنده این اجازه می دهد كه درصورت امتناع شركت ازپرداخت بهره، دارایی های مشخصی از داراییهای  شركت صادر كننده را از آن خود كند.تضمین میتواند ازطریق اشخاص ثالث هم صورت گیرد.
بدون وثیقه(اسنادبدهی) كه پشتوانه آن حسن شهرت قرض گیرنده است.
ازلحاظ نام افراد بانام: نام وی در دفاتر شركت ثبت و هنگام مبادله خریدار جدید تغییر می كند.
بی نام: هركس دارنده آن ورقه باشد مالك آن محسوب میشود.
از لحاظ هدف صدور: میتواند برای تمام یا بخشی از بهای داراییهای خریداری شده،انجام تعهدات ، بازخرید اوراق مبادله، یا تعویض با اوراق موجود صادر شود.
از لحاظ بهره
بهره ثابت: كه دراین صورت بهره=اصل مبلغ قرضه*نرخ بهره
بهره متغیر:كه دراین صورت  بهره بستگی به سود تحصیل شده داردو درواقع برمبنای درصدی ازسوداست.
تعریف و موارد قانونی
اوراق قرضه در ایران
طبق ماده 52 قانون تجارت ایران "ورقه قرضه ، ورقه ی است قابل معامله كه معرف مبلغی وام است با بهره معین كه تمامی آن یا اجزای آن در موعد معینی باید مسترد(بازپرداخت)شود
همچنین اوراق قرضه را چنین تعریف میكنند:
اوراق بهادار بدهی است كه شركتهای سهامی عام(یادولت) با انتشار آن مبلغی راوام گرفته و در مقابل دو نوع تعهد را تحمل میكند.
1-پرداخت ارزش سررسید كه به ان ارزش اسمی اطلاق می شود.
2-پرداخت بهره در تاریخ های از پیش تعیین شده
غالبا انتشار قرضه در اساسنامه شركتها پیش بینی میشود ، اما طبق ماده 56 قانون تجارت " هرگاه انتشار اوراق قرضه در اساسنامه شركت پیش بینی نشده است (مجمع عمومی فوق العاده  صاحبان سهام )می تواند بنا به پیشنهاد هیات مدیره انتشار اوراق را تصویب و شرایط آن را تعیین میكند مواد51 و 57 قانون تجارت ایران نحوه انتشاراوراق قرضه را تعیین میكند
تعیین قیمت اوراق قرضه

قیمت اوراق قرضه = ارزش فعلی جریانات نقدی مرتبط با اوراق قرضه(ارزش فعلی اصل مبلغ و ارزش فعلی بهره های آن)
كه برای تنزیل  این جریانات از نرخ بهره بازار درتاریخ انتشار استفاده میشود كه به آن نرخ بهره موثر هم گویند.

حتی اگر بعدها تغییراتی در نرخ بهره اوراق ایجاد شود این تغییرات نادیده گرفته شده و تاپایان عمر قرضه از r  بازار استفاده می كنیم.


بهره نقدی(سود تضمین شده) = نرخ سود مندرج در قرضه *مبلغ اسمی قرضه
و ارتباطی به نرخ بهره بازار ندارد.


مخارج انتشار اوراق: (مخارج چاپ - حق الزحمه های حسابداری و حقوقی-كمیسیونها-تبلیغات و سایر مخارج مشابه) كه میتوان آنها را به شكل مستقیم با انتشار اوراق قرضه ارتباط داد باید طبق استاندارد های ایران در زمان وقوع به عنوان هزینه شناسایی شوند.

استهلاك (انقضای صرف یاكسر اوراق قرضه)و تعیین بهره
اگر اوراق قرضه ای كه منتشر میشود دارای نرخ بهره ای برابر با نرخ بهره بازار باشد در این صورت هیچ گونه صرف و كسری وجود ندارد
اگر rبازار<  r اوراق قرضه صادر شده                اوراق با كسر به فروش میرسد
در اینجا كسر اوراق مستهلك شود و به این ترتیب ارزش دفتری زیاد میشود  تا در تاریخ سررسید به ارزش اسمی برسد پس هزینه بهره افزایش می یابد.
واگر  rبازار>  r اوراق قرضه صادر شده                  اوراق با صرف به فروش میرسد
و بدین ترتیب ارزش دفتری آن كاهش می یابد تا در تاریخ سررسید  به ارزش اسمی برسد پس هزینه بهره روند نزولی خواهد داشت.
نكته : روش استهلاك هر  چه باشد صرف یا كسر در طول عمر قرضه مستهلك میشود و در سررسید قرضه به مبلغ اسمی خود میرسد.به دو روش میتوان صرف و كسر اوراق قرضه منتشر شده را مستهلك كرد
1-خط مستقیم                         2—نرخ بهره موثر
روش خط مستقیم:دراین روش مبلغ صرف یا كسر طی عمر قرضه به اقساط مساوی مستهلك میشود و
هزینه مالی برابربا   مبلغ بهره نقدی(پرداختنی)+استهلاك كسر-استهلاك صرف
روش نرخ بهره موثر:
دراین روش هزینه مالی هردوره برابر با ارزش دفتری قرضه درابتدای دوره * نرخ بهره بازار

 
تعریف
اوراق بهاداری است كه به موجب قانون با مجوز قانونی خاص یا مجوز بانك مركزی برای تامین بخشی ازمنابع مالی موردنیاز جهت ایجاد و تكمیل وتوسعه طرحهای عمرانی- انتفاعی یا سایر طرح های سود آور تولیدی و خدماتی و ساختمانی منتشر میشود و مبتنی بر عقد مشاركت مدنی میباشد(ماده 2قانون)
خریداران اوراق مشاركت:
همان اشخاص حقیقی هستند كه پس اندازهای خود را اوراق مشاركت سرمایه گذاری كنندمانند موسسات مالی- موسسات انتفاعی- موسسات غیر انتفاعی
هدف از انتشار اوراق مشاركت
مشاركت عموم مردم و تامین منابع مالی مورد نیاز جهت اجرای طرحهای عمرانی-انتفاعی دولت و مشاركت در طرح های سود آور تولیدی و ساختمانی و خدماتی است كه توسط شركتهای دولتی ، شهرداریها و موسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی و موسسات عام المنفعه، شركتهای سهامی عام و خاص و تعاونی ها اجرا میشود.(ماده1قانون)
افزایش مشاركت مردم در فعالیتهای اقتصادی – تنوع در ابزارهای مالی - ایجاد و تكمیل وتوسعه طرحهای سودآور عمومی و خصوصی از طریق منابع غیر بانكی هم میتواند از اهداف انتشار اوراق مشاركت باشد.ودرواقع انگیزه اصلی شخصی كه درقرضه سرمایه گذار میكند دریافت بهره و بالا بودن ارزش اوراق در تاریخ سررسید است.
مشخصات اوراق مشاركت
    میتواند بانام یا بی نام باشد
    قیمت اسمی مشخصی دارد
    مدت معینی دارد
    بازپرداخت اصل اوراق در تاریخ سررسید و پرداخت سود علی الحساب آن درمقاطع معین توسط ناشر تضمیین شده است.
    خریدوفروش اوراق مستقیمااز طریق شعب منتخب بانك عامل یااز طریق بورس مجاز است.
    هرورقه نشان دهنده میزان قدرالسهم دارنده آن در مشاركت است.
انواع اوراق مشاركت







اوراق مشاركت دولت:
همان اوراق مشاركت عمرانی یا ملی میباشد و صرفا برای تامین منابع مالی طرح های عمرانی و انتفاعی دولت به میزانی كه در قوانین بودجه سالانه كشور پیش بینی شده ، توسط دولت منتشر میشود.در این نوع اوراق مشاركت بازپرداخت اصل مبلغ و سود علی الحساب و قطعی توسط وزارت اقتصاد و دارایی تضمیین میشود.
اوراق مشاركت شركتها و سایر موسسات
با مجوز بانك مركزی برای تامین بخشی از منابع مالی مورد نیاز جهت اجرای طرح به عاملیت یكی از بانكها منتشر میشود.
اوراق مشاركت شهرداریها و دیگر سازمانهای محلی
اوراق مشاركت شركتهای دولتی و بخش خصوصی
اوراق مشاركت شركتهای سهامی عام پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار
اوراق مشاركت بانك مركزی:به استناد ماده 91 قانون برنامه سوم توسعه این اوراق جهت تقویت سرمایه بانكها صادر میشود.
عوامل موثر در انتشار اوراق مشاركت





ناشر:عبارت است از دستگاه دولتی یا غیر دولتی كه با مجوز قانونی خاص یا مجوز بانك مركزی برای تامین منابع مالی مورد نیاز جهت تكمیل و ایجاد و توسعه طرح های سودآور تولیدی و خدماتی و ساختمانی اقدام به صدور اوراق میكند.ناشران میتوانند افراد ذیل باشند:دولت- شركتهای دولتی و شهرداریها- شركتهای سهامی عام و خاص- بانك مركزی
بانك مركزی: مرجع بررسی طرح هایی است كه مشمول قانون اوراق مشاركت میباشند به استثنای طرح های عمرانی- انتفاعی دولت
همچنین بانك مركزی امین را انتخاب میكندو حق الزحمه خدمات او را تعین میكندو میزان اوراق مشاركت ، مراحل انتشار، و تاریخ انتشار را تائید میكند.
بانك عامل:بانكی است كه از طرف ناشر نسبت به عرضه اوراق ،پرداخت سود علی الحساب و قطعی و بازپرداخت اصل مبلغ در تاریخ سررسید یا بازخرید آن قبل از سررسید اقدام میكندهمچنین در صورتی كه ناشر نتواند از عهده تعهدات برآید بانك عامل مكلف است از محل تضمین های اخذ شده راسا سودها واصل مبلغ را بپردازد.
امین:شخص حقیقی یا حقوقی است كه از طرف بانك مركزی انتخاب میشود و چند وظیفه دارد: حفظ منافع دارندگان اوراق-حصول اطمینان از صحت عملیات ناشر –نسبت به وجوه مصرف شده رسیدگی و اظها نظر می نماید و گزارشها را 6ماه یكبار ارائه میدهد.
دارنده اوراق مشاركت:شخص حقیقی یا حقوقی است كه به قصد مشاركت در اجرای طرح های یاد شده اوراق مشاركت را می خرد و مستحق دریافت اصل مبلغ - سود علی الحساب درتاریخ های مقرر _و سود قطعی در مدت 6 ماه از سررسید نهای آن میباشد
سود اوراق مشاركت




مبلغی است كه بطور علی الحساب                                           امین بایستی ظرف مدت 5 ماه قبل از سررسید
از محل سود سرمایه گذاری  درطرح به                                    سودحاصل از اجرای طرح را محاسبه کند و این سود
تناسب مبلغ اسمی هرورقه مشاركت به                                   به تایید بانك مركزی برسد واز این سود قطعی میزان
اوراق تعلق گرفته و بعد از كسرمالیات                                      علی الحسابی كه قبلا پرداخت گردیده کسر میشود
توسط بانك عامل قابل پرداخت میباشد.                                ومابه التفاوت به دارندگان پرداخت میشود

مراحل عملی انتشار اوراق مشاركت
انتخاب طرح وتهیه طرح توجیهی برای آن    تصویب طرح
قرارداد عاملیت                                                 انتشار اوراق
1-انتخاب طرح وتهیه طرح توجیهی برای آن  : طرحی كه برای آن اوراق مشاركت انتخاب میشود باید به گونه ای باشد كه قبلا مطالعات اقتصادی و مالی و فنی لازم روی آن انجام شده باشد و اجرای آن به صرفه و صلاح باشد.
2-تصویب طرح:  بانك عامل بایستی گزارش توجیهی عامل را بررسی كند و وضعیت اعتباری متقاضی خود را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد.و چناچه سودآوری طرح به میزانی باشد كه علاوه بر (جبران هزینه ها و سایر مخارج و سود علی الحساب ) سودی را نیز ایجاد كند آنگاه بانك آن را تایید میكند.
3-قرارداد عاملیت :بعد از صدور مجوز بانك مركزی ، ناشر باید تضمین های لازم را دراختیار بانك عامل قرار دهد.و روابط بین بانك عامل و ناشر  مشخص میشود.
تعهدات بانك عامل:
فروش اوراق در شعب بانك در زمان های مقرر
پرداخت سود علی الحساب
پرداخت اصل  مبلغ در سررسید
بازخرید اوراق در طول دوره به شرط برخی شرایط
واریز وجوه فروخته شده پس از فروش تمام آن به حساب ناشر
4-انتشار اوراق
برای این مهم بایستی اوراق چاپ شود-برنامه تبلیغاتی منظمی در رسانه های همگانی انجام شود-انتشار و فروش در موعد مقرر انجام شودوخاتمه یابد



حسابهای موجود در حسابداری اوراق مشاركت
آورده ناشر** آورده دارندگان اوراق مشاركت** دارایی طرح** بدهی طرح** درآمد طرح** مخارج طرح**هزینه های طرح


داراییهای طرح:
شامل موجودی تقدی درحساب اوراق مشاركت، سپرده های مرتبط با اوراق مشاركت نزد بانكها، موجودی جنسی مربوط به طرح، اموال طرح ،
داراییهای عملیاتی طرح : دارایی هایی كه برای اجرای عملیات طرح تحصیل میشود و یا از طرف ناشر به طرح تخصیص داده میشود..ولی جزیی از طرح در دست اجرا نیست.
بدهی طرح:
شامل بدهی به فروشندگان اموال و خمات، پیش دریافت فروش، سودهای علی الحساب و..
درآمد طرح: مبالغی است كه از محل فروش یا واگذاری داراییها ی طرح به اشخاص ثالث یا به ناشر تحصیل میشود. مانند:درآمد اصلی طرح- درآمد جانبی طرح – درآمد قطعی طرح
مخارج طرح:مبالغی است كه برای  آن طرح یا امكان كردن آن  صرف میشود.كه میتواند اصلی و جانبی و مستقیم باشد.(هم دارای انتفاع جاری و هم آتی میباشد)
هزینه های طرح: مخارج  اصلی و جانبی طرح اعم از مستقیم و غیر مستقیم میباشد كه تا تاریخ سررسید اوراق واقع شده است ( درواقع دارای انتفاع جاری است)
حسابداری معاملات و عملیات مالی طرح:
1-مخارج قبل از صدور انتشار اوراق: شامل مخارج مقدماتی و امكان سنجی و تهیه گزارش  توجیهی میباشد. كه مخارج فوق در صورتی جزء مخارج قابل احتساب طرح محسوب میشود كه حائز ضوابط شناخت و مبانی اندازه گیری عناصر حسابداری طرح می باشد.
2-مخارج صدور و انتشار اوراق: كه مربوط به مخارج آگهی و تبلیغات و چاپ اوراق و .. می باشد و در اینجا هم درصورتی جزء مخارج شناسایی میشوند كه حائز معیارهای شناخت و اندازه گیری باشند.
3-وجوه حاصل از فروش اوراق: بعد از عرضه و فروش اوراق توسط بانك عامل با اجازه بانك مركزی مبلغ حاصل به حساب ناشر قابل انتقال است . طبق قرارداد عاملیت ناشر مكلف است وجوه حاصل را به حسابی در بانك عامل واریز نماید و برای تضمین مبالغی را بصورت سپرده در بانك عامل قرار دهد.
گزارشها و صورتهای مالی طرح
**میان دوره ای:
1-گزارش وضعیت مالی طرح:بطور ادورای تا زمان سررسید توسط ناشر تهیه میشودكه درآن منابع تامین طرح و مصارفش نوشته میشود.
2-گزارش عملكرد اجرایی طرح :كه در آن عملیات واقعی را بادرآمدها و مخارج پیش بینی شده مقایسه و میزان پیشرفت كار رامشخص میكنند.
**صورتهای مالی طرح:
1-صورت سود و زیان طرح: در سررسید تهیه  میشود، درآمدها و هزینه های واقع شده را درج و سود وزیان ناشی از طرح مشخص میشود.
2-صورت تقسیم سود طرح:درسررسید تهیه میشود و درآن  سود حاصل از اجرای طرح به تناسب میزان و مدت سرمایه گذاری به دارنده اوراق مشخص و محاسبه میشود


نحوه ارائه اوراق مشاركت در ترازنامه
ناشر: اگر كه تاتاریخ سررسید بیش از یك سال مانده باشد=بدهی بلند مدت
درصورتی كه تاسررسید كمتراز یكسال مانده باشد= بدهی جاری
دارنده اوراق: اگرهدف خریدار نگهداری اوراق واستفاده از سودهای آن باشد = سرمایه گذاری بلندمدت
اگر هدف خریدارفروش اوراق قبل از سررسید آن باشد= سرمایه گذاری كوتاه مدت
   
نحوه ارائه طرح موضوع اوراق مشاركت در ترازنامه ناشر
دارایی جاری: اگرهدف از انتشار ،ایجاد یك دارایی به منظور فروش به مشتریان طی روال عادی عملیات باشد.
دارایی غیر جاری:اگر هدف ازانتشار، ایجاد یك دارایی به منظور استفاده در فرآیندتولید كالا و خدمات یا اجاره به دیگران باشد.

نتیجه گیری
یكی از راههای تامین منابع مالی انتشار قرضه میباشد كه در ایران از لحاظ شرعی ربوی شناسایی گردیده است. و اوراق مشاركت جایگزین آن شده است.
روند انتشار اوراق مشاركت در سالهای گذشته هم از لحاظ مبلغ و هم از لحاظ تعداد سیر صعودی داشته است و انتظار می رود كه به صورت شتابدار هم ادامه پیدا كند.و درواقع بدین ترتیب از اوراق مشاركت به عنوان ابزاری برای جذب پس اندازهای مردم و انتقال آن به بخش خصوصی  اقتصاد استفاده میشود(سیاستهای انقباضی)
قانون نحوه انتشار اوراق مشاركت در مهر 1376 و آیین نامه اجرایی آن در سال 1377 تصویب گردید.باید بدانیم كه درحال حاضر نارسایی ها و ابهاماتی در زمینه اوراق مشاركت وجود دارد


نارسایی های اوراق مشاركت درایران
نبود مرجع قانونی ناظر
ابهامات در زمینه مزیت اوراق منتشر شده
-نبود بازار ثانویه(تاكنون فهرست اوراق پذیرفته شده در بورس و نحوه معامله اوراق مشاركت به طور رسمی در بورس تعیین نشده)
-ابهام در سودقطعی